Аутизмнің ерте белгілері: неге назар аудару керек

Балалар әртүрлі дамиды, жеке алынған бір белгі өздігінен ештеңе білдірмейді. Белгілердің жиынтығына және баланың дамуы уақыт өте қалай өзгеріп жатқанына қарау керек.

Ерте жүгіну ешқандай зиян келтірмейді: күдік расталмаса, ата-ана тынышталады, ал расталса, көмек ертерек басталады және тиімдірек болады.

Бұл - байқаулар тізімі, тест емес: мұнда ұпай да, дайын қорытынды да жоқ. Аутистік спектр бұзылысын (АСБ) көбіне аутизм деп атайды - бұл бір нәрсе, және оны тізім бойынша анықтауға болмайды, мұны дәрігер жасайды.

Әр жаста неге назар аударады

9 айға қарай

өз атына жауап бермейді
бет әлпеті сирек өзгереді
күлкіге күлкімен жауап бермейді

12 айға қарай

былдырламайды
«сау бол» деп қол бұлғамайды
саусағымен көрсетпейді
«ладушки» сияқты қарапайым ойындарды ойнамайды
ересек адам көрсеткен жаққа көзімен қарамайды

16-18 айға қарай

бірде-бір сөз айтпайды
сұрау үшін емес, бөлісу үшін қызықты нәрсені саусағымен көрсетпейді
көрсету үшін заттарды әкелмейді

24 айға қарай

екі сөзден тұратын тіркестер жоқ
басқаларға ауыр немесе көңілсіз екенін байқамайды
ересектердің әрекеттерін қайталамайды

3 жастан кейін

басқа балаларға қызықпайды
қиял ойындарын ойнамайды: қуыршақты тамақтандырмайды, «үй» салмайды

Бала бұрын істей алатын нәрсесін істеуді қойды

Сөздерді айтатын - қойды. Көзге қарайтын - қойды. Ойнайтын - қойды. Бұрын игерілген дағдылардың жоғалуы регресс деп аталады.

Кез келген жаста бұл - дәрігерге кейінге қалдырмай жүгінуге себеп.

Назар аударатын мінез-құлық ерекшеліктері

ойыншықтармен ойнаудың орнына оларды қатарға тізеді
бір тіркестерді қайта-қайта айтады
әдеттегі тәртіп өзгергенде қатты күйзеледі
дыбысқа, жарыққа, жанасуға немесе тамаққа әдеттен тыс жауап береді
қолдың қайталанатын қимылдары
ұшынан басып жүреді

Мұндай ерекшеліктер өздігінен АСБ жоқ балаларда да кездеседі.

Белгілер сәйкес келсе, не істеу керек

Баланы бақылап жүрген дәрігерден - педиатрдан бастаңыз. Әрі қарай мұндай сұрақтармен балалар неврологы мен балалар психиатрына жібереді: диагнозды дәрігер қояды, педагог те, интернеттегі тест те емес.

ПМПК дегеніміз не

ПМПК - психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация. Бұл аурухана емес: ол білім беру жүйесінде жұмыс істейді және балаға балабақшада немесе мектепте қандай жағдай қажет екенін қарайды. Ережелер бойынша онда өз бастамаңызбен, жолдамасыз да жүгінуге болады; тексеру ата-ананың қатысуымен өтеді, ал ата-анаға ұсыныстары бар қорытынды беріледі.

ПМПК қорытындысы мен медициналық диагноз - әртүрлі нәрсе. Диагноз - денсаулық туралы, оны дәрігер қояды. ПМПК қорытындысы - оқу туралы: балаға қандай оқу нысаны және қандай қолдау қажет. Оқу нысаны туралы қорытынды ұсынымдық сипатта болады, ал арнайы білім беру ұйымына баланы тек ата-ананың келісімімен жібереді.

Жүгіну тәртібі мен құжаттар тізімін өз ПМПК-ңызда немесе білім басқармасында нақтылаңыз: ережелер өзгереді, ал бұл беттегі мәлімет ескіруі мүмкін.

Дереккөздер

CDC, «Learn the Signs. Act Early.» - АҚШ-тың Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтарының бағдарламасы: балалар белгілі бір жасқа қарай әдетте не істей алатынының тізімдері және күмән болса күтпей, дәрігерден сұрау керек деген кеңес.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы, аутизм туралы ақпараттық материал - аутизм дегеніміз не және оның белгілерін неге ерте балалық шақта байқауға болады, дегенмен диагноз жиі әлдеқайда кеш қойылады.

Дереккөздердің мәтіні сөзбе-сөз аударылмай, өз сөзімізбен баяндалды.